ADVIES INFORMATEUR MARY FIERS GEMEENTERAAD 2026-2020
Mary Fiers adviseert een coalitie van PRO, CDA en D66 voor Eindhoven 2026-2030. Bijna twee derde van de zetels, stabiel, brede steun in de gesprekken. Verder: akkoord op hoofdlijnen, meer openheid richting de raad, oppositie eerder betrekken. Nette boodschap. Professioneel opgesteld.
Maar laten we even doorprikken. Op basis van het Advies heb ik toch nog wel de nodige kant tekeningen.
De politieke achtergrond van Fiers doet ertoe
Fiers is inderdaad oud-PvdA-wethouder in Eindhoven. Dat is relevant, want PRO Eindhoven is een lokale partij die voor een groot deel bestaat uit oud-PvdA'ers en progressieve kiezers. De informateur adviseert dus de coalitie van de partij die haar heeft aangesteld en die politiek het dichtst bij haar eigen achtergrond staat. Dat hoeft niet per se fout te zijn, maar de onafhankelijkheid die ze in de inleiding zo nadrukkelijk benadrukt ("onafhankelijk en in het belang van de gehele raad") wringt daarmee wel een beetje. Ze benoemt het zelf niet.
De vorige coalitie als stille schuldige
Het document bevat een opvallende passage: een "breed gehoord signaal" over de werkwijze van de afgelopen vier jaar dichtgetimmerd akkoord, strakke coalitiediscipline, een sterk sturend college. Dat is gewoon de vorige coalitie die ze bekritiseert. Die vorige coalitie was... PRO, CDA en D66. Exact dezelfde drie partijen die ze nu opnieuw adviseert.
Fiers stelt voor dat dit nieuwe college het anders gaat doen. Maar ze geeft geen enkele analyse van waaróm het de vorige keer misging, of welke garanties er zijn dat het nu beter gaat. Het is een beetje "dezelfde mensen, maar nu beloven ze lief te zijn." Dat verdient meer kritische doordenking dan het hier krijgt.
Wat de oppositie met dit advies kan
Eerlijk gezegd: weinig direct, maar er zitten wel aanknopingspunten in.
Fiers adviseert expliciet dat de formerende partijen alle ambtelijke informatie openbaar beschikbaar stellen vóór het debat, dat oppositiefracties actief worden betrokken bij het akkoord, en dat het college structureel anders gaat samenwerken met de hele raad. Dat zijn concrete toezeggingen waar de oppositie straks op kan terugvallen. Als de nieuwe coalitie alsnog een dichtgetimmerd akkoord presenteert en de raad weer buitenspel zet, kunnen ze dit document er gewoon naast leggen.
De oppositie zou er verstandig aan doen om de aanbevelingen over jaarkalenders, startnotities en raadsvoorstellen met scenario's nu al formeel vast te laten leggen niet als vrome wens in een coalitieakkoord, maar als procedurele afspraken van de raad als geheel.
Wat ontbreekt
Het advies zegt niks over de financiële situatie van Eindhoven, terwijl meerdere partijen juist over prioriteren bij beperkte middelen spreken. Geen woord over de asielopvangdiscussie, die in de verkiezingscampagne toch echt speelde. En de aanbeveling voor een "akkoord op hoofdlijnen" klinkt mooi, maar zonder enige inhoudelijke richting is het een lege huls — het laat alle lastige keuzes bewust open voor de formatie.
Conclusie
Een verzorgd, politiek handig stuk van iemand die weet hoe het werkt. Maar het advies sust meer dan het analyseert. De structurele vraag — waarom PRO, CDA en D66 het de vorige periode verknalden en wat er nu concreet anders gaat blijft volledig onbeantwoord. Voor de oppositie is het vooral nuttig als stok om mee te slaan zodra de nieuwe coalitie de oude gewoontes herneemt. En die kans is, als je dit document tussen de regels leest, bepaald niet denkbeeldig.
Dus dames en heren van de gemeenteraad, lees, lezen en nogmaals lezen om zaken goed te kunnen begrijpen
Reacties